Bu yazıyı OKB sorunu yaşayanlar için faydalı olabilir diye yazıyorum. Ben de eskiden bir OKB hastasıydım. Hatta ilacı bırakırsam muhtemelen yine sorun yaşarım. Şu an sorun yok.
OKB hastasıyken diğer insanların mantıksız düşündüğünü, sizin mantıklı olan olduğunuzu düşünüyorsunuz. Ama iyileşince aslında öyle olmadığını anlıyorsunuz. İnsan OKB’yken sağlıklı düşünemiyor.
El yıkama olabilir, şüphe obsesyonları olabilir. Şunu diyorsunuz: “Onlar düşünmüyor, ben düşünen biriyim, ben haklıyım.” Ama öyle değil. Sizin beyniniz panik halinde ve düzgün mantık kuramıyor. Amigdalanızı sakinleştirmeniz gerek.
Bazı teknikler var: soğuk duş, nefes egzersizleri gibi. Araştırarak daha fazlasını da bulabilirsiniz. Aklınıza gelen düşünceyi parçalayın ve mantık kurmaya çalışın. Mesela “Ellerimi günde 20 kere yıkamazsam çok hasta olurum.” düşüncesi. Bunu parçalayın ve her öncülü mantık süzgecinden geçirin. Hep “neden?” diye sorun.
İlaç, doktor kontrolünde kullanılırsa çok etkili oluyor. Yazının başında dedim zaten, ilacı kullanmasam muhtemelen yine bazı sorunlar yaşarım.
Gerçekten uzaklaşmaktan o kadar korktum ki gerçeğe sımsıkı tutunmaya çalıştım. Ama bu çaba beni gerçekten uzaklaştırdı. Ne kadar üzücü, değil mi?
Araştırmak faydalı olabilir, tabii doğru şekilde araştırmak. Mesela Dini konuda takıntınız varsa “Bu küfür müdür?” gibi araştırmak yerine “Küfre giren biri nasıldır?” diye araştırmanız daha iyi olabilir. Çünkü siz istemeden düşündüğünüz ya da yaptığınız şeyleri kendinizden biliyorsunuz. Ondan dolayı “Şu davranış böyledir, bu öyledir.” demek yerine olmaktan korktuğunuz şey olan biri nasıl olur derseniz, o kişiyle aslında ne kadar farklı olduğunuzu anlarsınız.
Mesela hasta olmaktan korkuyorsanız, hasta olmamak için yapılması gerekenler diye araştırmak yerine hasta olanların neler yaptığına bakın. Siz onlardan çok farklısınız. O kişiler mesela bazıları ellerini hiç yıkamayan, hijyene önem vermeyen insanlar. Ama siz hiç de öyle değilsiniz. Neden kendinizi onlar gibi görüyorsunuz? Hatta siz onların zıttısınız. Siz olmaktan korktuğunuz şeyin zıttısınız, çünkü ondan kaçıyorsunuz.
Yalnız kalmamaya çalışın. Yalnız kalınca insan düşünmeye başlıyor. Aklınıza takıntılı düşünceler gelirse gidin bir yüzünüzü yıkayın, dışarıda yürüyüşe çıkın. Mesela rüzgarı hissetmeye çalışın, çevrenize bakın, diğer insanları izleyin. Ne yapıyorlar? Siz ne yapmak istiyorsunuz? Neden yapmak istiyorsunuz? Onlar neden yapmak istemiyor? Anlamaya çalışın.
Ve “Kendi bildiğim hep doğrudur.” diye düşünüyorsanız bunu bırakın. Bu çok kötü bir engel. Kendinizi elinizden geldiğince mutlu etmeye çalışın. Melankolik şarkılar falan dinlemeyin, daha kötü olursunuz muhtemelen. İçinize kapanmayın. Yakın bir arkadaşınızla, ailenizle — eğer sizi anlıyorlarsa — bol bol konuşun. Unutmayın siz olmaktan korktuğunuz şeyin zıttısınız çünkü ondan kaçıyorsunuz
Ben bir doktor değilim. Tıbbi tavsiye veremem. Sadece tecrübelerime bakarak, bu sorunu yaşayan başka insanlara faydalı olabilir diye bu yazıyı yazdım.
OKB hastasıyken diğer insanların mantıksız düşündüğünü, sizin mantıklı olan olduğunuzu düşünüyorsunuz. Ama iyileşince aslında öyle olmadığını anlıyorsunuz. İnsan OKB’yken sağlıklı düşünemiyor.
El yıkama olabilir, şüphe obsesyonları olabilir. Şunu diyorsunuz: “Onlar düşünmüyor, ben düşünen biriyim, ben haklıyım.” Ama öyle değil. Sizin beyniniz panik halinde ve düzgün mantık kuramıyor. Amigdalanızı sakinleştirmeniz gerek.
Bazı teknikler var: soğuk duş, nefes egzersizleri gibi. Araştırarak daha fazlasını da bulabilirsiniz. Aklınıza gelen düşünceyi parçalayın ve mantık kurmaya çalışın. Mesela “Ellerimi günde 20 kere yıkamazsam çok hasta olurum.” düşüncesi. Bunu parçalayın ve her öncülü mantık süzgecinden geçirin. Hep “neden?” diye sorun.
İlaç, doktor kontrolünde kullanılırsa çok etkili oluyor. Yazının başında dedim zaten, ilacı kullanmasam muhtemelen yine bazı sorunlar yaşarım.
Gerçekten uzaklaşmaktan o kadar korktum ki gerçeğe sımsıkı tutunmaya çalıştım. Ama bu çaba beni gerçekten uzaklaştırdı. Ne kadar üzücü, değil mi?
Araştırmak faydalı olabilir, tabii doğru şekilde araştırmak. Mesela Dini konuda takıntınız varsa “Bu küfür müdür?” gibi araştırmak yerine “Küfre giren biri nasıldır?” diye araştırmanız daha iyi olabilir. Çünkü siz istemeden düşündüğünüz ya da yaptığınız şeyleri kendinizden biliyorsunuz. Ondan dolayı “Şu davranış böyledir, bu öyledir.” demek yerine olmaktan korktuğunuz şey olan biri nasıl olur derseniz, o kişiyle aslında ne kadar farklı olduğunuzu anlarsınız.
Mesela hasta olmaktan korkuyorsanız, hasta olmamak için yapılması gerekenler diye araştırmak yerine hasta olanların neler yaptığına bakın. Siz onlardan çok farklısınız. O kişiler mesela bazıları ellerini hiç yıkamayan, hijyene önem vermeyen insanlar. Ama siz hiç de öyle değilsiniz. Neden kendinizi onlar gibi görüyorsunuz? Hatta siz onların zıttısınız. Siz olmaktan korktuğunuz şeyin zıttısınız, çünkü ondan kaçıyorsunuz.
Yalnız kalmamaya çalışın. Yalnız kalınca insan düşünmeye başlıyor. Aklınıza takıntılı düşünceler gelirse gidin bir yüzünüzü yıkayın, dışarıda yürüyüşe çıkın. Mesela rüzgarı hissetmeye çalışın, çevrenize bakın, diğer insanları izleyin. Ne yapıyorlar? Siz ne yapmak istiyorsunuz? Neden yapmak istiyorsunuz? Onlar neden yapmak istemiyor? Anlamaya çalışın.
Ve “Kendi bildiğim hep doğrudur.” diye düşünüyorsanız bunu bırakın. Bu çok kötü bir engel. Kendinizi elinizden geldiğince mutlu etmeye çalışın. Melankolik şarkılar falan dinlemeyin, daha kötü olursunuz muhtemelen. İçinize kapanmayın. Yakın bir arkadaşınızla, ailenizle — eğer sizi anlıyorlarsa — bol bol konuşun. Unutmayın siz olmaktan korktuğunuz şeyin zıttısınız çünkü ondan kaçıyorsunuz
Ben bir doktor değilim. Tıbbi tavsiye veremem. Sadece tecrübelerime bakarak, bu sorunu yaşayan başka insanlara faydalı olabilir diye bu yazıyı yazdım.
Son düzenleme:
